Жаңалықтар
ОТҰ киберқауіпсіздік кеңесі: Қазақстанның бастамасы
Қазақстан Түркі мемлекеттері ұйымы (ТМҰ) шеңберінде Киберқауіпсіздік кеңесін құру туралы бастама көтерді.
Хаб · Киберқауіпсіздік
Қазақстандағы киберқауіпсіздік
Деректер ағуы, алаяқтық схемалар, дербес деректерді қорғау және корпоративтік АҚ — дүрбелеңсіз, нақты пошаговая нұсқаулықтармен.
Бағытты таңдаңыз
Деректер ағуы және дербес деректерді қорғау
Деректеріңіз тарап кетсе не істеу керек; ҚР «Дербес деректер туралы» заңы; азаматтың құқықтары.
- Деректеріңіз тарап кеткенін қалай тексеру
- ҚР дербес деректер туралы заңы
- ЭЦҚ кілті ұрланғанда не істеу
- Интернеттен деректерді өшіру
Фишинг және банк алаяқтығы
«Қауіпсіздік қызметінен» қоңыраулар, Каспи арқылы аударымдар, дипфейктер. Қазір не істеу.
- Каспи арқылы алаяқтарға ақша аударса
- 2026 жылы алаяқтықтың жаңа схемалары
- Дипфейктерден қорғану
- WhatsApp-та фишинг
Корпоративтік қауіпсіздік және АҚ аудиті
ҚР АҚ аудитіне қойылатын талаптар, пентесттер, коммерциялық құпияны қорғау, оқиғаларға жауап беру.
- ҚР-да АҚ аудиті: реттеушінің талаптары
- Қазақстанның үздік ИБ-компаниялары
- Корпоративтік поштаны қорғау
- KZ-CERT туралы
Айдардағы соңғысы
Тақырып бойынша пайдалы гайдтар
Гайд 01
Алаяқтарға ақша аударып қойсаңыз
Алғашқы 10 минутта ақшаны қайтару үшін не істеу керек.
Гайд 02Деректер ағуын тексеру
Деректеріңіз тарап кеткенін қалай білу және қандай қадамдар жасау.
Гайд 03Негізгі цифрлық гигиена
7 қорғаныс қадамы: парольдер, 2FA, VPN, антивирус, резервтік көшірмелер.
Гайд 04ЭЦҚ қорғау
Электрондық қолтаңба кілті ұрланғанда немесе бұзылғанда не істеу.
Гайд 05Дипфейктерден қорғану
Дауыстық подделкаларды және видео-дипфейктерді қалай ажырату.
Технологиялар туралы қалай жазамыз
«Киберқауіпсіздіктегі басты ереже: 30 секундтық үзіліс кез келген антивирустан да жақсы қорғайды.»
Cifrum.kz Қазақстандағы киберқауіптер туралы дүрбелеңсіз, бірақ нақты қадамдық нұсқаулықтармен жазады.
- Ресми дереккөздерді пайдаланамыз: ҚР ЦДРИАК, Astana Hub, екінші деңгейлі банктер, академиялық жарияланымдар.
- Әр талдау сарапшылармен — сала практиктерімен, инженерлермен және басшылармен — салыстырылады.
- Фактілерді редакциялық қос тексеру және автордың мүдделер қақтығысын анық көрсету.
- Редакциялық материал ретінде кейіптелген тапсырыс жарияланымдар жоқ.
Жиі не сұрайды
+Каспи арқылы алаяқтарға ақша аударып қойсаңыз не істеу керек?
Бірінші — банкке (Каспи үшін 1408) дереу қоңырау шалып, картаны бұғаттаңыз. Екінші — полицияға (102) арыз беріңіз: алаяқтың телефон нөмірі, аударым уақыты, сома. Үшінші — мобильді қосымша арқылы транзакцияны тоқтатуды сұрап банкке ресми өтініш жазыңыз.
+Қазақстанда деректерімнің таралып кеткенін қалай тексеруге болады?
ҚР-да ИИН бойынша ағуларды тексеретін мемлекеттік сервистер әлі жоқ. haveibeenpwned.com (email бойынша) және dehashed.com сияқты халықаралық сервистерді пайдаланыңыз. Егер деректер тарап кетсе — барлық парольдерді ауыстырыңыз, 2FA-ны қосыңыз, eGov арқылы ЭЦҚ-ны ауыстырыңыз.
+ҚР-да дербес деректерді таратқаны үшін қандай жаза?
ӘҚБК бойынша жеке тұлғаларға айыппұл — 60 АЕК-ке дейін, лауазымды тұлғаларға — 200 АЕК-ке дейін, заңды тұлғаларға — 1000 АЕК-ке дейін. ҚК (147-бап) бойынша заңсыз жинау немесе тарату үшін 3 жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған.
+Қазақстанда ИИН-ді талап етуге кімнің құқығы бар?
ИИН-ді мемлекеттік қызметтерді көрсету кезінде мемлекеттік органдар, есепшот ашу немесе несие беру кезінде банктер, нотариустар, медициналық мекемелер сұрауы мүмкін. Жеке компаниялар — тек заңды негіздеме бойынша. Дүкендер мен сауда нүктелерінің ИИН-ді талап етуге құқығы жоқ.
+Әлеуметтік инженерия дегеніміз не — қарапайым тілмен?
Әлеуметтік инженерия — адамды алаяқтарға ақша, парольдер немесе деректерді өзі беруге мәжбүрлеу. «Банк қауіпсіздік қызметінен» қоңырау, «басшыдан» хат, жалған кіру беті — мұның бәрі. Қазақстан банктерінің статистикасы бойынша алаяқтықтың 80%-ы — әлеуметтік инженерия.
Редакциямен байланысу
Cifrum · Цифрлық RUM
Айдар бойынша тақырыбыңыз, инсайдыңыз немесе сұрағыңыз бар ма?
Редакциямен ыңғайлы тәсілмен байланысыңыз — телефон, e-mail, мессенджерлер арқылы немесе «Байланыс» бетіндегі форма арқылы.
071400, Қазақстан Республикасы, Семей қ.,
Қабанбай батыр көш., 26, 227 кеңсе
Қабанбай батыр көш., 26, 227 кеңсе