ЖЕНЕВА / ЛОЗАННА — Дүниежүзілік экономикалық форум (ДЭФ) Frontiers баспасымен бірлесіп «2026 жылдың Топ-10 дамушы технологиясы» жылдық есебін ұсынды. Сарапшылар іргелі өзгерісті атап өтуде: инновациялар фокусы бағдарламалық қамтамасыз ету мен таза ЖИ-ден физикалық жүйелерге — энергетикаға, медицинаға және материалтануға ауысуда.
Әлемді өзгертетін негізгі технологиялар
Тізімге алдағы бес жылда экономика мен қоғамға ең үлкен әсер ететін әзірлемелер енді:
- «Бәрі-желіге» энергиясы (Everything-to-grid): Электромобильдер мен ғимараттар ең жоғары жүктеме сағаттарында энергияны желіге қайтаратын алып батареяларға айналады.
- Литийді тікелей экстракциялау: Батареяларға арналған литийді зиянды булану тоғандарынсыз айлап емес, санаулы сағатта алу технологиясы.
- Пассивті радиациялық салқындатқыш материалдар: Жылуды тікелей ғарышқа шағылыстыру арқылы ғимараттарды электр энергиясынсыз салқындататын материалдар.
- «Мәңгілік химикаттарды» (PFAS) жою: Ауыз судағы қауіпті ластануларды зиянсыз заттарға ыдыратудың жаңа әдістері.
- Прецизионды ферментация: Бағдарламаланған микробтардың көмегімен азық-түлік пен дәрі-дәрмектерді өсіру.
- Қатерлі ісікке қарсы жекелендірілген мРНҚ-вакциналар: Иммунитетті пациенттің нақты ісігін тауып, жоюға үйрететін вакциналар.
- Дәрі-дәрмек іздеуге арналған кванттық модельдеу: Кванттық есептеулерді қолдану арқылы дәрілерді әзірлеу уақытын ондаған есе қысқарту.
- Әлемдік модельдер (World models): Физикалық әлем заңдарын түсінетін және табиғи апаттардың салдарын болжайтын ЖИ жүйелері.
Физикалық әлемге қарай бет бұру
Тізімдегі он технологияның сегізі физикалық инфрақұрылымға тікелей әсер етеді. «Біз бәсекелестік артықшылықтың софттан материалдарды, биологиялық процестерді және өнеркәсіптік деректерді басқару қабілетіне ауысып жатқанын көріп отырмыз», — деді Frontiers бас редакторы Фредерик Фентер.
Есеп бүкіл әлем бойынша 1200-ден астам перспективалы әзірлемелерді талдаған озық ЖИ-алгоритмінің көмегімен дайындалды.
Дереккөз: Frontiers / World Economic Forum
Мақалаға пікірлер